Trung Quốc đang gia tăng nhanh chóng sức mạnh quân sự, thế giới nên ứng phó thế nào?

Một báo cáo từ Cơ quan Tình báo Quốc phòng Hoa Kỳ gần đây đã cảnh báo rằng sức mạnh quân sự của Trung Quốc đang đạt đến đỉnh điểm, Forces đưa tin.

Trong nhiều thập kỷ, Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) là một lực lượng trên mặt đất tập trung vào việc bảo vệ biên giới và trấn áp tình trạng bất ổn.

Bây giờ Trung Quốc đang bắt đầu nhìn ra bên ngoài, và PLA đang trở nên có khả năng phô diễn sức mạnh. Báo cáo chỉ ra rằng đất nước đã sẵn sàng tung đôi cánh của mình.

Từ đội quân ‘lấy thịt đè người’

Trong quá khứ, Nga luôn là chuẩn mực cho các lực lượng đối lập.

Từ năm 1981 trở đi, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ đã lập một báo cáo thường niên về sức mạnh quân sự của Liên Xô, để cung cấp cho các chính trị gia, cộng đồng quân sự và công chúng một cái nhìn tổng quan toàn diện về quốc gia đặt ra mối đe dọa quan trọng nhất.

Báo cáo mới, Sức mạnh quân sự Trung Quốc, là nỗ lực đầu tiên tìm kiếm một đối thủ lớn tiềm năng ở nơi khác.

PLA có truyền thống là một đội quân gồm hàng triệu lính bộ binh với súng trường.

Chinese service personnel People's Liberation Army
Có khoảng hai triệu binh sĩ trong Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. (Ảnh: PA)

Sức mạnh của nó nằm ở nhân lực tuyệt đối; trong Chiến tranh Triều Tiên, PLA được cho là đã sử dụng chiến lược lấy thịt đè người để áp đảo phe đối lập. Vào thời đó, PLA thiếu vũ khí hiện đại và xe bọc thép, và một số đơn vị thậm chí không có xe tải.

Không quân PLA bao gồm các máy bay MiG cũ của Nga, trong khi hải quân của nó chỉ là một số thuyền cho các hoạt động ven biển.

Đến sức mạnh hiện đại hóa

Trong khi đó, PLA hiện nay sở hữu những thiết bị hiện đại trên đất liền, trên không và trên biển.

Chi tiêu quân sự ở Trung Quốc là một bí mật được giữ kín, nhưng theo ước tính tốt nhất, chi tiêu trong năm 2018 khoảng 193 tỷ USD – gấp ba lần so với năm 2002.

Mục đáng chú ý nhất trong báo cáo là xác nhận rằng Trung Quốc đang làm việc trên hai chương trình máy bay ném bom tàng hình, chứ không chỉ một chương trình như trước đây. H-X hoặc H-20 là máy bay ném bom chiến lược, ngoài ra còn có một máy bay tàng hình tầm trung nhỏ hơn.

Về công nghệ, Trung Quốc bắt đầu từ phía sau, đối mặt với các cường quốc phương Tây vốn đã có cả một loạt thiết bị hiện đại. Nhưng theo báo cáo, điều này mang lại cho họ một “lợi thế của người đi sau”.

Thay vì phải đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để phát triển từ đầu, Trung Quốc đã có thể mua công nghệ ngay lập tức – hoặc có được nó thông qua hoạt động gián điệp. Điều này làm tăng tốc quá trình phát triển.

Nhờ đầu tư lớn của nhà nước vào khoa học và công nghệ, Trung Quốc cũng có thể cạnh tranh bình đẳng trong các lĩnh vực mới được phát triển.

Điều này áp dụng trong các khu vực như vũ khí siêu thanh có thể cơ động ở tốc độ lớn hơn Mach 5 trong khí quyển và radar lượng tử có thể phát hiện máy bay ném bom tàng hình.

Nhiều dự án của Trung Quốc đặc biệt nhằm mục đích vô hiệu hóa các lợi thế do các cường quốc phương Tây nắm giữ.

Hải quân phương Tây dựa vào các nhóm tấn công được xây dựng xung quanh các tàu sân bay để tạo lực lượng, trong khi Trung Quốc mới chỉ bắt đầu hoạt động trên tàu sân bay đầu tiên và không thể cạnh tranh trực tiếp.

Thay vào đó, Trung Quốc đã phát triển các vũ khí đặc biệt như tên lửa DF-26 khổng lồ, một tên lửa tầm xa mặt đất mà họ tuyên bố có thể đánh chìm một tàu sân bay.

Chinese People's Liberation Army PLA J-10A fighter
Báo cáo nói rằng Trung Quốc đã đầu tư nhiều vào khả năng hạt nhân của mình (Ảnh: Tân Hoa Xã / PA)

Khi các lực lượng Mỹ thực hiện quyền tự do hàng hải đi qua Biển Đông trong tháng này, Trung Quốc đã đưa ra tuyên bố rằng họ đã triển khai các tên lửa “có khả năng nhắm vào các tàu trung bình và lớn” trong khu vực.

Các quốc gia khác đã không phát triển công nghệ như vậy một phần do các hạn chế của Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung (INF). Đây được cho là một trong những lý do khiến Tổng thống Trump từ bỏ INF.

Tương tự, các hình ảnh gần đây cho thấy một tàu chiến Trung Quốc trên biển với thứ dường như là một khẩu súng điện từ.

Đây là một loại vũ khí mới lạ có thể phóng đạn pháo với hệ thống điện công suất cao chứ không phải thuốc súng; nó có khả năng bắn ra một luồng đạn điện từ vào trúng mục tiêu cách xa hàng trăm km.

Súng điện từ có thể đặt ra một thách thức thực sự đối với các hệ thống phòng thủ hiện có. Hải quân Hoa Kỳ đã làm việc trên công nghệ tương tự trong nhiều năm, nhưng dường như Trung Quốc có thể đang tiến lên phía trước.

Trung Quốc dường như cũng đang nghiên cứu các cách để loại bỏ các tài sản không gian của phương Tây.

Báo cáo đề cập đến việc phát triển nhiều loại vũ khí chống vệ tinh, bao gồm các thiết bị năng lượng định hướng, thiết bị gây nhiễu và tên lửa.

Chúng có thể được sử dụng để đánh bật các vệ tinh cảm biến, liên lạc và điều hướng mà các lực lượng phương Tây đang phụ thuộc nặng.

Thế giới nên cảnh giác

Trung Quốc vẫn còn xa mới có thể trở thành một lực lượng toàn cầu, nhưng trọng tâm hiện tại của nó là “gần nhà” hơn nhiều.

Đảo Đài Loan từ lâu đã khẳng định độc lập khỏi Trung Quốc, tuy nhiên, Trung Quốc vẫn khẳng định Đài Loan là một trong những tỉnh của họ và khẳng định sẽ thống nhất vào một ngày nào đó.

Bất kỳ hành động nào cũng có khả năng đưa Trung Quốc vào cuộc xung đột với Mỹ, nước bênh vực Đài Loan.

Điều quan ngại về sức mạnh quân sự Trung Quốc là sự tự tin của PLA đang tăng nhanh.

Chinese DF-26 missiles
Tên lửa DF-26 của Trung Quốc trong cuộc diễu hành ở Bắc Kinh (Ảnh: Tân Hoa Xã / PA)

Đồng thời, Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh yêu sách lãnh thổ ở Biển Đông, nơi tranh chấp với Việt Nam và Philippines.

Trung Quốc đã đi xa đến mức xây dựng các đảo nhân tạo ở vùng biển tranh chấp, có thể được sử dụng làm căn cứ quân sự. Một lần nữa, tranh chấp sẽ diễn ra với Mỹ – đây là lý do tại sao Hải quân Hoa Kỳ đã tiến hành “tự do hàng hải” trong tháng này.

Nếu mọi thứ tiếp tục như hiện tại, giới lãnh đạo Trung Quốc sẽ quyết định rằng họ đủ mạnh để sao chép các yêu sách của họ đối với Đài Loan sang Biển Đông bằng vũ lực quân sự.

Sau đó, sẽ tùy thuộc vào phần còn lại của thế giới để quyết định trả lời. Bất kỳ hành động nào cũng sẽ đến vào thời điểm mà Trung Quốc cảm thấy đã chín mùi – và như báo cáo cảnh báo, thời gian đó có thể không còn xa nữa.

Trung Dung